ЁЯМ┐ рдХेрд░рд▓ рдХे 20 рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ – рдЬिрди्рд╣ें рджेрдЦे рдмिрдиा рдШूрдордиा рдЕрдзूрд░ा (Kerala Tourist Places Hindi 2026)

 

2026 my Full Day Wild Trails at Thekkady

ЁЯМ┐ рдХेрд░рд▓ рдХे 20 рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ - рдкूрд░ी рдЧाрдЗрдб (Kerala Tourist Places Hindi 2026)


рдХेрд░рд▓ (God's Own Country – рдИрд╢्рд╡рд░ рдХा рдЕрдкрдиा рдШрд░) рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдЦूрдмрд╕ूрд░рдд рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै। рдпрд╣ाँ рд╕рдоुрдж्рд░, рдкрд╣ाрдб़, рдЬंрдЧрд▓, рдЭीрд▓ें, рдмैрдХрд╡ाрдЯрд░, рд╣ाрдЙрд╕рдмोрдЯ, рдЪाрдп рдХे рдмाрдЧाрди рдФрд░ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдПрдХ рд╕ाрде рдоिрд▓рддे рд╣ैं। рдЕрдЧрд░ рдЖрдк Kerala tour plan in Hindi рдвूंрдв рд░рд╣े рд╣ैं, рддो рдпрд╣ рдкोрд╕्рдЯ рдЖрдкрдХी рдХрдо्рдк्рд▓ीрдЯ рдЧाрдЗрдб рд╣ै। рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рдХी рдпрд╣ рд▓िрд╕्рдЯ рдЖрдкрдХो рд╣рд░ рдЬрдЧрд╣ рдХी рдЧрд╣рд░ी рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрдЧी।


ЁЯОе ЁЯФе рдХेрд░рд▓ рдЯूрд░ рдХा рдмेрд╕्рдЯ рд╡ीрдбिрдпो

✅ рдпрд╣ Kerala Tourism рдХा рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡ीрдбिрдпो рд╣ै – рдкूрд░ा рдХेрд░рд▓ (рдоुрди्рдиाрд░, рдЕрд▓рдк्рдкुрдЭा, рдХोрдЪ्рдЪि, рд╡ाрдпрдиाрдб, рдеेрдХ्рдХрдб़ी) 3 рдоिрдирдЯ рдоें рджेрдЦें।
ЁЯФЧ рдпूрдЯ्рдпूрдм рдкрд░ рдирдИ рдЯैрдм рдоें рджेрдЦें (Official) | рдмैрдХрдЕрдк рд╡ीрдбिрдпो - рдб्рд░ोрди рд╢ॉрдЯ्рд╕

рдпрд╣ рднी рджेрдЦें:

ЁЯСЙрдкрд╣рд▓рдЧाрдо рдоें рдШूрдордиे рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рдеाрди - рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╕ुंрджрд░рддा рдФрд░ рд░ोрдоांрдЪ рдХा рд╕्рд╡рд░्рдЧ Best Places to Visit in Pahalgam [Pahalgam Tourism] 



ЁЯУМ рдд्рд╡рд░िрдд рддрде्рдп – Quick Facts Kerala (рдЯेрдмрд▓ рдоें)

рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдЬाрдирдХाрд░ी
рд░ाрдЬрдзाрдиीрддिрд░ुрд╡рдиंрддрдкुрд░рдо
рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪा рд╕्рдеाрдирдЕрдиाрдоुрдбी (2695 рдоीрдЯрд░) – рдоुрди्рдиाрд░ рдХे рдкाрд╕
рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╡्рдпंрдЬрдирдХेрд░рд▓ рд╕рдж्рдпा, рдЕрд▓рдк्рдкुрдЭा рдлिрд╢ рдХрд░ी, рдХाрд▓ीрдоाрд░्рдХ рдмिрд░рдпाрдиी
рдмोрд▓ीрдорд▓рдпाрд▓рдо, рд╣िंрджी, рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी (рдкрд░्рдпрдЯрдХ рд╕्рдерд▓ों рдкрд░)
рдХрд░ेंрд╕ीрднाрд░рддीрдп рд░ुрдкрдпा (₹)
рдмेрд╕्рдЯ рдЯाрдЗрдордЕрдХ्рдЯूрдмрд░ – рдоाрд░्рдЪ

✈️ рдХेрд░рд▓ рдХैрд╕े рдкрд╣ुँрдЪें – How to Reach Kerala

рд╣рд╡ाрдИ рдоाрд░्рдЧ (Air): рдХोрдЪ्рдЪि (COK), рддिрд░ुрд╡рдиंрддрдкुрд░рдо (TRV), рдХाрд▓ीрдХрдЯ (CCJ) рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╣рд╡ाрдИ рдЕрдб्рдбे। Kerala Airports Official
рд░ेрд▓ рдоाрд░्рдЧ (Rail): рдХोрдЪ्рдЪि, рде्рд░िрд╕ूрд░, рдХोрд▓्рд▓рдо рд╕े рджेрд╢рднрд░ рдХे рд▓िрдП рдЯ्рд░ेрдиें।
рд╕рдб़рдХ рдоाрд░्рдЧ (Road): NH 66 (рдкрд╢्рдЪिрдо рддрдЯीрдп рд░ाрдЬрдоाрд░्рдЧ) рдкूрд░े рдХेрд░рд▓ рдХो рдЬोрдб़рддा рд╣ै।


A scene of Kerala housboating


ЁЯМД рдХेрд░рд▓ рдХे 20 рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ – рд╡िрд╕्рддृрдд рдЧाрдЗрдб

1. Munnar – рдкрд╣ाрдб़िрдпों рдХी рд░ाрдиी (Munnar Hill Station)

рдКँрдЪाрдИ: 1600 рдоीрдЯрд░ | рдк्рд░рд╡ेрд╢ рд╕рдордп: рд╕ुрдмрд╣ 6 рдмрдЬे рд╕े рд╢ाрдо 6 рдмрдЬे | рдЯिрдХрдЯ: рдЕрдзिрдХрддрд░ рдЬрдЧрд╣ें рдоुрдл्рдд

ЁЯдп рдордЬेрджाрд░ рддрде्рдп (Fact): рдпрд╣ाँ рдХोрд▓ुрдХ्рдХुрдорд▓ाрдИ рдЪाрдп рдмाрдЧाрди 7,900 рдлीрдЯ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै – рдпрд╣ рджुрдиिрдпा рдХे рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪे рдЯी рдПрд╕्рдЯेрдЯ्рд╕ рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХी рдЪाрдп рдХी рдЦुрд╢рдмू 2 рдХिрдоी рджूрд░ рддрдХ рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै।

ЁЯУЭ рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рдоुрди्рдиाрд░ рдХे рдмाрд░े рдоें рдЦाрд╕ рдмाрддें:
➡️ рдоुрди्рдиाрд░ рд╣िрд▓ рд╕्рдЯेрд╢рди рдХेрд░рд▓ рдХा рд╕рдмрд╕े рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдкрд╣ाрдб़ी рдЗрд▓ाрдХा рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рд▓ाрдЦों рдкрд░्рдпрдЯрдХ рдЖрддे рд╣ैं।
➡️ рдпрд╣ाँ рдХा Munnar Tea Garden 1800 рдХे рджрд╢рдХ рдоें рдм्рд░िрдЯिрд╢ों рдиे рдмрдиाрдпा рдеा – рдЖрдЬ рдпрд╣ рдкूрд░े рдПрд╢िрдпा рдоें рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै।
➡️ рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдоुрди्рдиाрд░ рд╣рдиीрдоूрдирд░्рд╕ рдХी рдкрд╣рд▓ी рдкрд╕ंрдж рд╣ै।
➡️ рдЕрдЧрд░ рдЖрдк Kerala tourist places list рдоें рдЯ्рд░ेрдХिंрдЧ рдвूंрдв рд░рд╣े рд╣ैं, рддो рдоुрди्рдиाрд░ рдХा рдЕрдиाрдоुрдбी рдкीрдХ рдмेрд╕्рдЯ рд╣ै।
➡️ рдоुрди्рдиाрд░ рдШूрдордиे рдХी рдЬрдЧрд╣ рдХी рдмाрдд рдХрд░ें рддो рдпрд╣ाँ рдлोрдЯोрдЧ्рд░ाрдлी, рдЯी рдЯेрд╕्рдЯिंрдЧ, рдФрд░ рдмрд░्рдб рд╡ॉрдЪिंрдЧ рдоुрдл्рдд рдоें рдоिрд▓рддी рд╣ै।

рдХ्рдпा рджेрдЦें: рдордЯ्рдЯुрдкेрдЯ्рдЯी рдмाँрдз, рдПрд░ाрд╡िрдХुрд▓рдо рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ (рдиीрд▓рдЧिрд░ी рддрд╣рд░ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз), рдЯी рдо्рдпूрдЬिрдпрдо।
ЁЯФЧ Munnar Tea Museum – рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╕ाрдЗрдЯ

2. Alleppey (Alappuzha) – рдмैрдХрд╡ाрдЯрд░ рдХा рдЬाрджू (Houseboat Kerala)

рд╣ाрдЙрд╕рдмोрдЯ рдХिрд░ाрдпा: ₹6000 – ₹20000 рдк्рд░рддि рд░ाрдд | рдмेрд╕्рдЯ рдЯाрдЗрдо: рдирд╡ंрдмрд░ рд╕े рдлрд░рд╡рд░ी

ЁЯЪг рддрде्рдп: рдЕрд▓рдк्рдкुрдЭा рдоें рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू рдЯ्рд░ॉрдлी рд╕्рдиेрдХ рдмोрдЯ рд░ेрд╕ рд╣ोрддी рд╣ै – рдЬिрд╕рдоें 100 рд╕े рдЕрдзिрдХ рд▓ंрдмी рдиाрд╡ें рднाрдЧ рд▓ेрддी рд╣ैं। рдпрд╣ рдЖрдпोрдЬрди рдЕрдЧрд╕्рдд-рд╕िрддंрдмрд░ рдоें рд╣ोрддा рд╣ै।

ЁЯУЭ рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рдЕрд▓рдк्рдкुрдЭा рдХे рдмाрд░े рдоें рдЦाрд╕ рдмाрддें:
➡️ Alleppey backwaters рдХो "рдкूрд░्рд╡ рдХा рд╡ेрдиिрд╕" рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै – рдпрд╣ाँ 1500 рдХिрдоी рд╕े рдЕрдзिрдХ рдирд╣рд░ें рд╣ैं।
➡️ Kerala houseboat stay рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рджुрдиिрдпा рдоें рдХрд╣ीं рдирд╣ीं рдоिрд▓рддा – рдЗрд╕рдоें рдЖрдк рд░ाрдд рдЭीрд▓ рдкрд░ рдмिрддाрддे рд╣ैं।
➡️ рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдЕрд▓рдк्рдкुрдЭा рдмрдЬрдЯ рдЯ्рд░ैрд╡рд▓рд░्рд╕ рдХे рд▓िрдП рднी рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ै – рд╣ाрдЙрд╕рдмोрдЯ рд╢ेрдпрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
➡️ рдХेрд░рд▓ рдмैрдХрд╡ाрдЯрд░ рдЯूрд░ рдоें рдЖрдк рдиाрд░िрдпрд▓ рдХे рдкेрдб़, рдордЫुрдЖрд░े рдЧाँрд╡, рдФрд░ рд╕ुंрджрд░ рд╕ूрд░्рдпाрд╕्рдд рджेрдЦेंрдЧे।
➡️ Alappuzha tourist places рдоें рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рд▓ोрдЧ рд╣ाрдЙрд╕рдмोрдЯ рдФрд░ рдмोрдЯ рд░ेрд╕ рджेрдЦрдиे рдЖрддे рд╣ैं।

ЁЯФЧ рдмोрдЯ рд░ेрд╕ рдХी рдкूрд░ी рдЬाрдирдХाрд░ी (Wikipedia)

3. Fort Kochi – рдЪीрдиी рдЬाрд▓ рдФрд░ рд╡िрджेрд╢ी рдЫाрдк (Fort Kochi & Jew Town)

рджेрдЦрдиे рд▓ाрдпрдХ: рдбेрдХ्рдХрди рд╕्рдЯ्рд░ीрдЯ, рд╕ांрддा рдХ्рд░ूрдЬ рдмेрд╕िрд▓िрдХा, рдЪीрдиी рдордЫрд▓ी рдкрдХрдб़рдиे рдХे рдЬाрд▓ – рдпрд╣ाँ рд╕ूрд░्рдпाрд╕्рдд рд╢ाрдирджाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै।

ЁЯУЬ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рддрде्рдп: 1503 рдоें рдмрдиा рд╕ेंрдЯ рдл्рд░ांрд╕िрд╕ рдЪрд░्рдЪ рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рдпूрд░ोрдкीрдп рдЪрд░्рдЪ рд╣ै। рд╡ाрд╕्рдХो рдбी рдЧाрдоा рдХो рдпрд╣ीं рджрдлрдиाрдпा рдЧрдпा рдеा (рдмाрдж рдоें рдкुрд░्рддрдЧाрд▓ рд▓े рдЬाрдпा рдЧрдпा)।

ЁЯУЭ рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рдХोрдЪ्рдЪि рдХे рдмाрд░े рдоें рдЦाрд╕ рдмाрддें:
➡️ Kochi tourist places рдоें рд╕рдмрд╕े рдкुрд░ाрдиा рдпрд╣ूрджी рдЯाрдЙрди рд╣ै – рдЬрд╣ाँ 1568 рдоें рдмрдиा рд╕िрдиाрдЧॉрдЧ рд╣ै।
➡️ рдлोрд░्рдЯ рдХोрдЪ्рдЪि рдоें рдЪीрдиी рдордЫрд▓ी рдЬाрд▓ 500 рд╕ाрд▓ рдкुрд░ाрдиे рд╣ैं – рдпे рдЕрднी рднी рдХाрдо рдХрд░рддे рд╣ैं।
➡️ рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдХोрдЪ्рдЪि рдЖрд░्рдЯ рд▓рд╡рд░्рд╕ рдХे рд▓िрдП рд╕्рд╡рд░्рдЧ рд╣ै – рдпрд╣ाँ рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдмिрдПрдиाрд▓े рд╣ोрддा рд╣ै।
➡️ Kerala tourist places list рдоें рдХोрдЪ्рдЪि рдХा рдоैрдЯ्рдЯрдирдЪेрд░ी рдкैрд▓ेрд╕ рдЬрд░ूрд░ рджेрдЦें – рд╡рд╣ाँ рд╣िंрджू-рдкुрд░्рддрдЧाрд▓ी рдХрд▓ा рд╣ै।
➡️ рдХोрдЪ्рдЪि рдШूрдордиे рдХी рдЬрдЧрд╣ рдоें рдЖрдк рд╢ाрдо рдХो рдХैрдерд▓िрдХ рдЪрд░्рдЪ рдХी рдШंрдЯिрдпाँ рдФрд░ рдордЫрд▓ी рдмाрдЬाрд░ рджेрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

4. Thekkady – Periyar Tiger Reserve (Kerala Wildlife Safari)

рдмोрдЯ рд╕рдлाрд░ी рд╕рдордп: рд╕ुрдмрд╣ 7 рдмрдЬे – рд╢ाрдо 5 рдмрдЬे | рдЯिрдХрдЯ: ₹250 – ₹800 (рд╕рдлाрд░ी рдХे рдк्рд░рдХाрд░ рдкрд░)

ЁЯРШ рддрде्рдп: рдпрд╣ाँ рдкेрд░िрдпрд░ рдЭीрд▓ рдХे рдХिрдиाрд░े рдЬंрдЧрд▓ी рд╣ाрдеी рдкाрдиी рдкीрддे рд╣ुрдП рджेрдЦрдиा 90% рд╕ंрднрд╡ рд╣ै। рдмाрдШ рджेрдЦрдиा рдХिрд╕्рдордд рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ै।

ЁЯУЭ рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рдеेрдХ्рдХрдб़ी рдХे рдмाрд░े рдоें рдЦाрд╕ рдмाрддें:
➡️ Thekkady wildlife safari рдХेрд░рд▓ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рдЕрдиुрднрд╡ рд╣ै – рдпрд╣ाँ 35 рдмाрдШ рд╣ैं।
➡️ Periyar Tiger Reserve рдХो 1978 рдоें рдЯाрдЗрдЧрд░ рд░िрдЬрд░्рд╡ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рдеा – рдпрд╣ 925 рд╡рд░्рдЧ рдХिрдоी рдоें рдлैрд▓ा рд╣ै।
➡️ рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдеेрдХ्рдХрдб़ी рдиाрд╡ рд╕рдлाрд░ी рд╕рдмрд╕े рд░ोрдоांрдЪрдХ рд╣ै – рдмुрдХिंрдЧ рдСрдирд▓ाрдЗрди рдХрд░ें।
➡️ Kerala tourist places list рдоें рдеेрдХ्рдХрдб़ी рдХो рдПрдбрд╡ेंрдЪрд░ рд▓рд╡рд░्рд╕ рдХे рд▓िрдП рдЯॉрдк рдкрд░ рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै।
➡️ рдеेрдХ्рдХрдб़ी рдШूрдордиे рдХी рдЬрдЧрд╣ рдоें рдЖрдк рд╕्рдкाрдЗрд╕ рдЧाрд░्рдбрди рднी рджेрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं – рдХेрд░рд▓ рдорд╕ाрд▓ों рдХा рд░ाрдЬा рд╣ै।

ЁЯФЧ рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╕ाрдЗрдЯ – рдкेрд░िрдпрд░ рдЯाрдЗрдЧрд░ рд░िрдЬрд░्рд╡

5. Wayanad – рдПрдбрдХ्рдХрд▓ рдЧुрдлाрдПँ рдФрд░ рдХेрдо्рдкू рдЭрд░рдиा (Wayanad Caves & Trekking)

рдк्рд░рдоुрдЦ рдЖрдХрд░्рд╖рдг: рдПрдбрдХ्рдХрд▓ рдЧुрдлाрдПँ (7000 рдИ.рдкू. рдХी рд▓िрдкि), рдХेрдо्рдкू рдЭрд░рдиा (рдКंрдЪाрдИ 17 рдоीрдЯрд░), рдмाँрд╕ुрд░ी рдкрд╣ाрдб़िрдпाँ।

ЁЯУЬ рдкुрд░ाрддाрдд्рд╡िрдХ рддрде्рдп: рдПрдбрдХ्рдХрд▓ рдЧुрдлाрдУं рдоें рдоाрдирд╡ рдиिрд░्рдоिрдд рдЪिрдд्рд░рд▓िрдкि рдоिрд▓ी рд╣ै – рдЬिрди्рд╣ें "рдПрдбрдХ्рдХрд▓ рд╢िрд▓ाрд▓ेрдЦ" рдХрд╣рддे рд╣ैं, рдпे рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рдХी рд╕рдмрд╕े рдкुрд░ाрдиी рд▓िрдкिрдпों рдоें рдЧिрдиी рдЬाрддी рд╣ैं।

ЁЯУЭ рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рд╡ाрдпрдиाрдб рдХे рдмाрд░े рдоें рдЦाрд╕ рдмाрддें:
➡️ Wayanad tourist places рдоें рд╣рд░ рд╕ाрд▓ 2 рд▓ाрдЦ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдкрд░्рдпрдЯрдХ рдЖрддे рд╣ैं – рдпрд╣ाँ рдХी рд╣рд░िрдпाрд▓ी рдЕрд▓рдЧ рд╣ै।
➡️ рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рд╡ाрдпрдиाрдб рд╕рд╕्рддा рд╣िрд▓ рд╕्рдЯेрд╢рди рд╣ै – рд╣ोрдЯрд▓ ₹800 рд╕े рд╢ुрд░ू।
➡️ Wayanad caves history 7000 рд╕ाрд▓ рдкुрд░ाрдиी рд╣ै – рдкुрд░ाрддрдд्рд╡ рд╡िрднाрдЧ рдЗрд╕े рд╕ंрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।
➡️ Kerala tourist places list рдоें рд╡ाрдпрдиाрдб рдХे рдХेрдо्рдкू рдЭрд░рдиे рдоें рддैрд░рдиा рднी рдордиा рдирд╣ीं рд╣ै (рдеोрдб़ा рдЧрд╣рд░ा рд╣ै)।
➡️ рд╡ाрдпрдиाрдб рдШूрдордиे рдХी рдЬрдЧрд╣ рдоें рдЖрдк рдмाँрд╕ рд░ाрдл्рдЯिंрдЧ рдФрд░ рдЯ्рд░ेрдХिंрдЧ рднी рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рдпрд╣ рднी рджेрдЦें:

ЁЯСЙBest Tourist Places in Mizoram Tourism | рдЧрд░्рдоिрдпों рдоें рдоिрдЬ़ोрд░рдо рдШूрдордиे рдХी рдмेрд╕्рдЯ рдЬрдЧрд╣ें 2026 | Full Guide 

6. Varkala – рдЪрдЯ्рдЯाрдиी рд╕рдоुрдж्рд░ рддрдЯ (Varkala Cliff & Papanasam Beach)

рдЦाрд╕िрдпрдд: рдкाрдкрдиाрд╢рдо рдмीрдЪ рдХे рдкाрд╕ рдПрдХ рдоिрдирд░рд▓ рдЭрд░рдиा рд╣ै – рдЬिрд╕рдХा рдкाрдиी рдд्рд╡рдЪा рд░ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рдлाрдпрджेрдоंрдж рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।

ЁЯУЭ рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рд╡рд░्рдХрд▓ा рдХे рдмाрд░े рдоें рдЦाрд╕ рдмाрддें:
➡️ Varkala cliff рдХेрд░рд▓ рдХा рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдЪрдЯ्рдЯाрдиी рд╕рдоुрдж्рд░ рддрдЯ рд╣ै – рдпрд╣ 15 рдоीрдЯрд░ рдКँрдЪा рд╣ै।
➡️ Kerala tourist places list рдоें рд╡рд░्рдХрд▓ा рдмैрдХрдкैрдХрд░्рд╕ рдХे рд▓िрдП рд╕рд╕्рддा рдФрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै।
➡️ рдпрд╣ाँ рдХा рдкाрдкрдиाрд╢рдо рдмीрдЪ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдЗрд╕рдоें рдбुрдмрдХी рд▓рдЧाрдиे рд╕े рдкाрдк рдзुрд▓рддे рд╣ैं।
➡️ рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рд╡рд░्рдХрд▓ा рд╕ूрд░्рдпाрд╕्рдд рдлोрдЯोрдЧ्рд░ाрдлी рдХे рд▓िрдП рдиंрдмрд░ рдПрдХ рд╣ै।
➡️ рд╡рд░्рдХрд▓ा рдШूрдордиे рдХी рдЬрдЧрд╣ рдоें рдЖрдк рдпोрдЧ рдФрд░ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рд╕ेंрдЯрд░ рднी рдЯ्рд░ाрдИ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

7. Kumarakom – рдкрдХ्рд╖ी рдЕрдн्рдпाрд░рдг्рдп (Kumarakom Bird Sanctuary)

рдХुрд▓ рдкрдХ्рд╖ी: 200+ рдк्рд░рдЬाрддिрдпाँ, рдЬिрдирдоें рд╕ाрдЗрдмेрд░िрдпрди рдХ्рд░ेрди, рдХिंрдЧрдлिрд╢рд░, рдЖрдЗрдмिрд╕ рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं।

ЁЯУЭ рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рдХुрдоाрд░рдХोрдо рдХे рдмाрд░े рдоें рдЦाрд╕ рдмाрддें:
➡️ Kumarakom bird sanctuary 14 рдПрдХрдб़ рдоें рдлैрд▓ा рд╣ै – рд╕ुрдмрд╣ 6-9 рдмрдЬे рд╕рдмрд╕े рдЕрдЪ्рдЫा рд╕рдордп рд╣ै।
➡️ рдпрд╣ाँ рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рджिрд╕ंрдмрд░-рдЬрдирд╡рд░ी рдоें рд╕ाрдЗрдмेрд░िрдпрди рдХ्рд░ेрди рдЖрддे рд╣ैं – 5000 рдХिрдоी рдЙрдб़рдХрд░।
➡️ рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдХुрдоाрд░рдХोрдо рдмрдЪ्рдЪों рдХे рд╕ाрде рдШूрдордиे рдХे рд▓िрдП рдмेрд╕्рдЯ рд╣ै।
➡️ Kerala backwaters рдХा рд╢ांрдд рд╣िрд╕्рд╕ा рдХुрдоाрд░рдХोрдо рдоें рдоिрд▓рддा рд╣ै – рдпрд╣ाँ рдХрдо рднीрдб़ рд╣ै।
➡️ рдХुрдоाрд░рдХोрдо рдШूрдордиे рдХी рдЬрдЧрд╣ рдоें рдмोрдЯ рд╕рдлाрд░ी рдФрд░ рдкрдХ्рд╖ी рджेрдЦрдиा рджोрдиों рдоिрд▓рддे рд╣ैं।

8. Kovalam – рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕рдоुрдж्рд░ी рддрдЯ (Lighthouse Beach Kovalam)

рдк्рд░рдХाрд╢рд╕्рддंрдн: 35 рдоीрдЯрд░ рдКँрдЪा – рдКрдкрд░ рд╕े рдкूрд░ा рд╕рдоुрдж्рд░ рджिрдЦрддा рд╣ै।

ЁЯУЭ рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рдХोрд╡рд▓рдо рдХे рдмाрд░े рдоें рдЦाрд╕ рдмाрддें:
➡️ Kovalam beach рдХो 1970 рдХे рджрд╢рдХ рдоें рд╣िрдк्рдкीрдЬ рдиे рдбिрд╕्рдХрд╡рд░ рдХिрдпा рдеा – рдЖрдЬ рднी рд╡िрджेрд╢ी рдЬ्рдпाрджा рдЖрддे рд╣ैं।
➡️ Kerala tourist places list рдоें рдХोрд╡рд▓рдо рд╕рд░्рдлिंрдЧ рдФрд░ рд╕्рдиॉрд░्рдХрд▓िंрдЧ рдХे рд▓िрдП рдорд╢рд╣ूрд░ рд╣ै।
➡️ рдпрд╣ाँ рдХे рд▓ाрдЗрдЯрд╣ाрдЙрд╕ рдмीрдЪ рдкрд░ рд╢ाрдо рдХो рд╕्рдеाрдиीрдп рд╕ीрдлूрдб рдмрд╣ुрдд рд╕рд╕्рддा рдоिрд▓рддा рд╣ै।
➡️ рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдХोрд╡рд▓рдо рд╕े рд╣рд╡ा рдХ्рд░ेрддा рдмीрдЪ (Hawwa Beach) рдмрд╣ुрдд рдирдЬрджीрдХ рд╣ै।
➡️ рдХोрд╡рд▓рдо рдШूрдордиे рдХी рдЬрдЧрд╣ рдоें рдЖрдк рд╕рдоुрдж्рд░ी рдХрдЫुрдУं рдХो рдЕंрдбे рджेрддे рднी рджेрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं (рдоाрд░्рдЪ-рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдоें)।

9. Bekal Fort – рд╕рдоुрдж्рд░ рдХे рдХिрдиाрд░े рдХा рд╡िрд╢ाрд▓ рдХिрд▓ा (Bekal Fort Beach)

ЁЯП░ рддрде्рдп: рдмेрдХрд▓ рдХिрд▓ा 40 рдПрдХрдб़ рдоें рдлैрд▓ा рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ рдХेрд░рд▓ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдХिрд▓ा рд╣ै। рдпрд╣ाँ рд╕े рд╕ूрд░्рдпाрд╕्рдд рджेрдЦрдиा рдХिрд╕ी рдлिрд▓्рдоी рд╕ीрди рд╕े рдХрдо рдирд╣ीं।

ЁЯУЭ рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рдмेрдХрд▓ рдХे рдмाрд░े рдоें рдЦाрд╕ рдмाрддें:
➡️ Bekal fort 1650 рдИрд╕्рд╡ी рдоें рдмрдиा рдеा – рдЗрд╕рдХी рджीрд╡ाрд░ें 1 рдХिрдоी рд▓ंрдмी рд╣ैं।
➡️ Kerala tourist places list рдоें рдмेрдХрд▓ рдлोрд░्рдЯ рдмीрдЪ рдкрд░ рдлैрдоिрд▓ी рдкिрдХрдиिрдХ рдХे рд▓िрдП рдмेрд╕्рдЯ рд╣ै – рдХोрдИ рдПंрдЯ्рд░ी рдлीрд╕ рдирд╣ीं।
➡️ рдпрд╣ाँ рд╕े рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ рдХा рдирдЬाрд░ा рджेрдЦрддे рд╣ी рдмрдирддा рд╣ै – рдЦाрд╕рдХрд░ рд╕ूрд░्рдпाрд╕्рдд рдХे рд╕рдордп।
➡️ рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдмेрдХрд▓ рдХे рдкाрд╕ рдХрдИ рд░िрд╕ॉрд░्рдЯ्рд╕ рднी рд╣ैं।
➡️ рдмेрдХрд▓ рдШूрдордиे рдХी рдЬрдЧрд╣ рдоें рдЖрдк рдХिрд▓े рдкрд░ рдЪрдв़рдХрд░ рдкूрд░ा рд╕рдоुрдж्рд░ рджेрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं – рдЪрдк्рдкрд▓ рдкрд╣рдирдХрд░ рдЬाрдПँ।

рдпрд╣ рднी рджेрдЦें:

ЁЯСЙрдиाрдеुрд▓ा рдкाрд╕ рджрд░्рд╢рдиीрдп рд╕्рдерд▓ – рдЯॉрдк рдЯूрд░िрд╕्рдЯ рдк्рд▓ेрд╕ेрдЬ़ рдЧाрдЗрдб 2026 | Nathu La Pass Top Tourist Places – Top Attractions 

10. Thrissur – рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд░ाрдЬрдзाрдиी (Thrissur Pooram Festival)

рде्рд░िрд╕ूрд░ рдкूрд░рдо: 30 рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ाрдеिрдпों рдХा рдкрд░ेрдб, рдвोрд▓-рдирдЧाрдб़े рдФрд░ рдкрдЯाрдЦे – рдХेрд░рд▓ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдд्рдпोрд╣ाрд░ (рдЕрдк्рд░ैрд▓-рдордИ рдоें)।

ЁЯУЭ рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рде्рд░िрд╕ूрд░ рдХे рдмाрд░े рдоें рдЦाрд╕ рдмाрддें:
➡️ Thrissur Pooram рдХो "рдд्рдпोрд╣ाрд░ों рдХा рд░ाрдЬा" рдХрд╣рддे рд╣ैं – рдпрд╣ाँ 3 рд▓ाрдЦ рд▓ोрдЧ рдЗрдХрдЯ्рдаा рд╣ोрддे рд╣ैं।
➡️ Kerala tourist places list рдоें рде्рд░िрд╕ूрд░ рдХा рд╡рдбрдХ्рдХुрди्рдиाрдерди рдоंрджिрд░ 1000 рд╕ाрд▓ рдкुрд░ाрдиा рд╣ै।
➡️ рдХेрд░рд▓ рдХी рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд░ाрдЬрдзाрдиी рд╣ोрдиे рдХे рдиाрддे рдпрд╣ाँ рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдХрд▓ा рдорд╣ोрдд्рд╕рд╡ рд╣ोрддे рд╣ैं।
➡️ рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рде्рд░िрд╕ूрд░ рдЬ्рд╡ैрд▓рд░ी рдФрд░ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдХрдкрдб़ों рдХे рд▓िрдП рднी рдорд╢рд╣ूрд░ рд╣ै।
➡️ рде्рд░िрд╕ूрд░ рдШूрдордиे рдХी рдЬрдЧрд╣ рдоें рдЖрдк рдХेрд░рд▓ рдХрд▓ा рдХेंрдж्рд░ рдоें рдХूрджिрдпाрдЯ्рдЯрдо (рдк्рд░ाрдЪीрди рдиृрдд्рдп) рджेрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

11. Idukki – рдШाрдЯिрдпों рдХा рдирдЬ़ाрд░ा (Idukki Arch Dam)

рдКंрдЪाрдИ: 550 рдлीрдЯ – рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪा рдЖрд░्рдЪ рдмाँрдз।

ЁЯУЭ рдЦाрд╕ рдмाрддें: Idukki dam 1969 рдоें рдмрдиा – рдпрд╣ाँ рд╕े рдмाрджрд▓ों рдХो рдиीрдЪे рджेрдЦрдиा рдЕрдж्рднुрдд рд╣ै। Kerala tourist places list рдоें рдЗрдбुрдХ्рдХी рдк्рд░рдХृрддि рдк्рд░ेрдоिрдпों рдХे рд▓िрдП рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдЯ्рд░ेрдХिंрдЧ рдФрд░ рдХैрдо्рдкिंрдЧ рднी рд╣ोрддी рд╣ै। рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдпрд╣ рдЬрдЧрд╣ рдмाрд░िрд╢ рдоें рд╕рдмрд╕े рд╕ुंрджрд░ рд▓рдЧрддी рд╣ै।

12. Silent Valley – рдмिрдиा рд╕िрдХाрдбा рд╡ाрд▓ा рдЬंрдЧрд▓

рдпрд╣ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдж्рдпाрди рдмेрд╣рдж рд╢ांрдд рд╣ै – рдпрд╣ाँ рдЭींрдЧुрд░ рдирд╣ीं рд╣ोрддे, рдЗрд╕рд▓िрдП рдпрд╣ Silent Valley рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै।

ЁЯУЭ рдЦाрд╕ рдмाрддें: Silent Valley National Park рдХेрд░рд▓ рдХा рд╕рдмрд╕े рдкुрд░ाрдиा рд╡рд░्рд╖ाрд╡рди рд╣ै – рдпрд╣ाँ рд▓ाрдпрди-рдЯेрд▓्рдб рдордХाрдХ рдоिрд▓рддा рд╣ै। Kerala tourist places list рдоें рдпрд╣ рдЬрдЧрд╣ рд╕िрд░्рдл рдЯ्рд░ेрдХिंрдЧ рдХे рд▓िрдП рдЦुрд▓рддी рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдЬाрдиे рдХे рд▓िрдП рдкрд░рдоिрдЯ рдЪाрд╣िрдП। рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдпрд╣ рд╕рдмрд╕े рдХрдо рджेрдЦी рдЧрдИ рдЬрдЧрд╣ рд╣ै – рд▓ेрдХिрди рд╕рдмрд╕े рдЦूрдмрд╕ूрд░рдд।

13. Malampuzha – рд░ोрдкрд╡े рдФрд░ рдмाँрдз

рдЦाрд╕िрдпрдд: рдорд▓рдордкुрдЭा рдмाँрдз, рд░ोрдкрд╡े, рдоूрд░्рддि рдЙрдж्рдпाрди।

ЁЯУЭ рдЦाрд╕ рдмाрддें: Malampuzha dam рдХेрд░рд▓ рдХा рджूрд╕рд░ा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдмाँрдз рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХा рд░ोрдкрд╡े рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рдХे рдкुрд░ाрдиे рд░ोрдкрд╡े рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै। Kerala tourist places list рдоें рдпрд╣ рдмрдЪ्рдЪों рдХे рд▓िрдП рдорд╕्рддी рднрд░ी рдЬрдЧрд╣ рд╣ै। рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдпрд╣ाँ рдоूрд░्рддि рдЙрдж्рдпाрди рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै।

14. Guruvayur – рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдоंрджिрд░

рдпрд╣ рдоंрджिрд░ рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рдХे рдЪाрд░ рдзाрдоों рдоें рд╕े рдПрдХ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।

ЁЯУЭ рдЦाрд╕ рдмाрддें: Guruvayur temple рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рд╕िрд░्рдл рд╣िंрджुрдУं рдХे рд▓िрдП рд╣ै – рдпрд╣ाँ рд░ोрдЬ 50000 рд▓ोрдЧ рдЖрддे рд╣ैं। Kerala tourist places list рдоें рдпрд╣ рднрдХ्рддि рдФрд░ рдЖрд╕्рдеा рдХा рдХेंрдж्рд░ рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХे рд╣ाрдеी рдХेрд╕рд╡рди рдХी рдоूрд░्рддि рднी рджेрдЦрдиे рд▓ाрдпрдХ рд╣ै। рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдЧुрд░ुрд╡ाрдпूрд░ рдХे рдЕрди्рдирджाрдирдо (рдоुрдл्рдд рднोрдЬрди) рдмрд╣ुрдд рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै।

рдпрд╣ рднी рджेрдЦें:

ЁЯСЙрдЧрд░्рдоिрдпों рдоें рднाрд░рдд рдоें рдШूрдордиे рдХी рдмेрд╕्рдЯ рдЬрдЧрд╣ें: рдаंрдбी рд╣िрд▓ рд╕्рдЯेрд╢рди, рдПрдбрд╡ेंрдЪрд░ рдФрд░ рдмрдЬрдЯ рдЯ्рд░िрдк рдЧाрдЗрдб | Best Summer Travel Destinations in India: Cool Hill Stations, Adventure & Budget Trip Guide - FAQs

15. Kollam – Jatayu Earth Center

ЁЯжЕ рддрде्рдп: рдЬрдЯाрдпु рдкाрд░्рдХ рдоें 65 рдлीрдЯ рдКँрдЪी рдкрдХ्рд╖ी рдХी рдоूрд░्рддि рд╣ै – рдпрд╣ рджुрдиिрдпा рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдкрдХ्рд╖ी рдк्рд░рддिрдоा рд╣ै (рдЧिрдиीрдЬ рдмुрдХ рдоें рдиाрдо)।

ЁЯУЭ рдЦाрд╕ рдмाрддें: Jatayu Earth Center рдоें рдПрдбрд╡ेंрдЪрд░ рдЬोрди, рдХेрдмрд▓ рдХाрд░, рдФрд░ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рд╣ै। Kerala tourist places list рдоें рдпрд╣ рдирдИ рдФрд░ рдЯ्рд░ेंрдбी рдЬрдЧрд╣ рд╣ै। рдпрд╣ाँ рд╕े рдкूрд░ा рдмैрдХрд╡ाрдЯрд░ рджिрдЦрддा рд╣ै। рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдХोрд▓्рд▓рдо рд╕рдмрд╕े рдкुрд░ाрдиा рдмंрджрд░рдЧाрд╣ рднी рд╣ै।

16. Kozhikode (Calicut) – рдмिрд░рдпाрдиी рдФрд░ рдЗрддिрд╣ाрд╕

рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ: рд╡ाрд╕्рдХो рдбी рдЧाрдоा рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ 1498 рдоें рдпрд╣ीं рдЖрдпा рдеा।

ЁЯУЭ рдЦाрд╕ рдмाрддें: Kozhikode beach рдкрд░ рд╕ूрд░्рдпाрд╕्рдд рджेрдЦрдиा рдл्рд░ी рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХी рдХाрд▓ीрдоाрд░्рдХ рдмिрд░рдпाрдиी рдкूрд░े рдХेрд░рд▓ рдоें рдлेрдорд╕ рд╣ै। Kerala tourist places list рдоें рдпрд╣ рд╢рд╣рд░ рдорд╕ाрд▓ों рдХे рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рд▓िрдП рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдХोрдЭीрдХोрдб рд╕рд╕्рддा рдФрд░ рдЦाрдиे рд╡ाрд▓ों рдХे рд▓िрдП рд╕्рд╡рд░्рдЧ рд╣ै।

17. Nilambur – рдЯीрдХ рд╡рди рдФрд░ рдмाँрд╕ рд░ाрдл्рдЯिंрдЧ

рдпрд╣ाँ рдХा рдЯीрдХ рд░िрд╕рд░्рдЪ рд╕्рдЯेрд╢рди рднाрд░рдд рдХी рдкрд╣рд▓ी рд▓рдХрдб़ी рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдк्рд░рдпोрдЧрд╢ाрд▓ा рд╣ै।

ЁЯУЭ рдЦाрд╕ рдмाрддें: Nilambur teak forest рдоें рджुрдиिрдпा рдХा рд╕рдмрд╕े рдкुрд░ाрдиा рдЯीрдХ рдмрдЧीрдЪा рд╣ै – 1840 рдХा। рдпрд╣ाँ рдмाँрд╕ рд░ाрдл्рдЯिंрдЧ рдХा рдЕрдиोрдЦा рдЕрдиुрднрд╡ рдоिрд▓рддा рд╣ै। Kerala tourist places list рдоें рдпрд╣ рдЬрдЧрд╣ рдХॉрд▓ेрдЬ рдЯ्рд░िрдк рдХे рд▓िрдП рдмेрд╕्рдЯ рд╣ै। рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдиीрд▓ांрдмुрд░ рдХी рдЯ्рд░ेрди рдпाрдд्рд░ा рднी рдЦूрдмрд╕ूрд░рдд рд╣ै।

18. Ponmudi – 22 рдШाрдЯिрдпाँ

рдКंрдЪाрдИ: 1100 рдоीрдЯрд░ – рдпрд╣ाँ рдЯ्рд░ेрдХिंрдЧ рдФрд░ рдЭрд░рдиे рд╣ैं।

ЁЯУЭ рдЦाрд╕ рдмाрддें: Ponmudi hill station рддिрд░ुрд╡рдиंрддрдкुрд░рдо рд╕े рдмрд╕ 2 рдШंрдЯे рджूрд░ рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХी 22 рдШाрдЯिрдпाँ (hairpin bends) рдб्рд░ाрдЗрд╡िंрдЧ рдХे рд╢ौрдХीрдиों рдХो рдкрд╕ंрдж рдЖрдПंрдЧी। Kerala tourist places list рдоें рдпрд╣ рдХрдо рднीрдб़ рд╡ाрд▓ा рд╣िрд▓ рд╕्рдЯेрд╢рди рд╣ै। рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдкोрдирдоुрдбी рд╕े рдЧोрд▓्рдбрди рд╡ैрд▓ी рдЯ्рд░ेрдХ рдмेрд╣рддрд░ीрди рд╣ै।

19. Vagamon – рдкैрд░ाрдЧ्рд▓ाрдЗрдбिंрдЧ

рдЦाрд╕िрдпрдд: рдЧ्рд░ीрди рдоीрдбोрдЬ, рдкैрд░ाрдЧ्рд▓ाрдЗрдбिंрдЧ, рдФрд░ рд╢ांрдд рд╡ाрддाрд╡рд░рдг।

ЁЯУЭ рдЦाрд╕ рдмाрддें: Vagamon paragliding рдХेрд░рд▓ рдХा рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдкैрд░ाрдЧ्рд▓ाрдЗрдбिंрдЧ рд╕्рдкॉрдЯ рд╣ै – рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдЗंрдЯрд░рдиेрд╢рдирд▓ рдлेрд╕्рдЯिрд╡рд▓ рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХे рддीрди рдкрд╣ाрдб़िрдпाँ – рдеंрдЧрд▓, рдоुрд░ुрдЧрди, рдФрд░ рдХुрд░ीрд╢ुрдорд▓ा – рдмрд╣ुрдд рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ैं। Kerala tourist places list рдоें рд╡ाрдЧрдоोрди рдПрдбрд╡ेंрдЪрд░ рд▓рд╡рд░्рд╕ рдХी рдкрд╣рд▓ी рдкрд╕ंрдж рд╣ै। рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдпрд╣ाँ рд░ाрдд рдоें рдЬंрдЧрд▓ рд╕рдлाрд░ी рднी рд╣ोрддी рд╣ै।

рдпрд╣ рднी рджेрдЦें:

ЁЯСЙрднाрд░рдд рдоें рд╣рд░ рдоौрд╕рдо рдХे рд▓िрдП рдмेрд╕्рдЯ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ | Best Tourist Places in India for All Seasons 

20. Athirappilly Waterfalls – рднाрд░рдд рдХा рдиिрдпाрдЧ्рд░ा

рдКंрдЪाрдИ: 80 рдлीрдЯ – рдмрд╣ाрд░ (рдЬुрд▓ाрдИ-рд╕िрддंрдмрд░) рдоें рдпрд╣ рдЭрд░рдиा рдкूрд░े рдЬोрд╢ рдоें рд╣ोрддा рд╣ै। рдмाрд╣ुрдмрд▓ी рдлिрд▓्рдо рдХे рдХрдИ рд╕ीрди рдпрд╣ाँ рд╢ूрдЯ рд╣ुрдП।

ЁЯУЭ рдЦाрд╕ рдмाрддें: Athirappilly waterfalls рдХो "рднाрд░рдд рдХा рдиिрдпाрдЧ्рд░ा" рдХрд╣рддे рд╣ैं – рдпрд╣ 4 рд╕्рддрд░ों рдоें рдЧिрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ाँ рддैрд░рдиा рдордиा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдХрд░ंрдЯ рдмрд╣ुрдд рддेрдЬ рд╣ै। Kerala tourist places list рдоें рдпрд╣ рдЭрд░рдиा рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдЗंрд╕्рдЯाрдЧ्рд░ाрдо рдкрд░ рд╡ाрдпрд░рд▓ рд╣ोрддा рд╣ै। рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдоें рдЕрдеिрд░ाрдк्рдкिрд▓्рд▓ी рд╕े рд╡ाрдЬ़ाрдЪाрд▓ рдЭрд░рдиा рднी 1 рдХिрдоी рджूрд░ рд╣ै – рд╡рд╣ाँ рдХрдо рднीрдб़ рд╣ै।

ЁЯСЙ рдпрд╣ рдЦाрд╕ рд▓ेрдЦ рдЬрд░ूрд░ рдкрдв़ें:


❓ рдЕрдХ्рд╕рд░ рдкूрдЫे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рд╡ाрд▓ – Frequently Asked Questions (FAQs)

Q1. рдХेрд░рд▓ рдШूрдордиे рдХा рд╕рдмрд╕े рдЕрдЪ्рдЫा рд╕рдордп рдХ्рдпा рд╣ै?

A: рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ рд╕े рдоाрд░्рдЪ। рдЗрд╕ рджौрд░ाрди рдоौрд╕рдо рдаंрдбा рдФрд░ рд╕ुрд╣ाрд╡рдиा рд░рд╣рддा рд╣ै। рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рджेрдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ी рдмेрд╕्рдЯ рдЯाрдЗрдо рд╣ै।

Q2. рдХेрд░рд▓ рдоें рд╣ाрдЙрд╕рдмोрдЯ рдХी рдХीрдордд рдХ्рдпा рд╣ै?

A: рд╕ाрдзाрд░рдг рдХेрд░рд▓ рд╣ाрдЙрд╕рдмोрдЯ ₹6000 – ₹8000, рд▓рдЧ्рдЬрд░ी ₹15000 – ₹25000 (рдкूрд░े рджिрди рдФрд░ рд░ाрдд рдХे рдЦाрдиे рд╕рд╣िрдд)। рдСрдирд▓ाрдЗрди рдмुрдХिंрдЧ рдХрд░ें рддो рд╕рд╕्рддा рдоिрд▓рддा рд╣ै।

Q3. рдХ्рдпा рдХेрд░рд▓ рд╣рдиीрдоूрди рдХे рд▓िрдП рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ै?

A: рдмिрд▓्рдХुрд▓! рдоुрди्рдиाрд░ рд╣िрд▓ рд╕्рдЯेрд╢рди, рд╡ाрдпрдиाрдб, рдХोрд╡рд▓рдо, рдЕрд▓рдк्рдкुрдЭा рдмैрдХрд╡ाрдЯрд░ – рдпे рд╕рдм рд╣рдиीрдоूрдирд░्рд╕ рдХे рд▓िрдП рдкрд░рдлेрдХ्рдЯ рд╣ैं। Kerala tourist places list рдоें рд╣рдиीрдоूрди рдкैрдХेрдЬ рдмрд╣ुрдд рдлेрдорд╕ рд╣ै।

Q4. рдХेрд░рд▓ рдоें рдХुрд▓ рдХिрддрдиे рджिрди рдЪाрд╣िрдП?

A: рдХрдо рд╕े рдХрдо 7-8 рджिрди। 10 рджिрдиों рдоें рдоुрди्рдиाрд░, рдЕрд▓рдк्рдкुрдЭा, рдХोрдЪ्рдЪि, рдеेрдХ्рдХрдб़ी, рд╡ाрдпрдиाрдб рдШूрдоा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।

Q5. рдХेрд░рд▓ рдоें рд╣िंрджी рдЪрд▓рддी рд╣ै?

A: рд╣ाँ, рдкрд░्рдпрдЯрдХ рд╕्рдеाрдиों (рд╣ोрдЯрд▓, рдЯूрд░िрд╕्рдЯ рд╢ॉрдк, рдХैрдм рдб्рд░ाрдЗрд╡рд░) рдкрд░ рд╣िंрджी рдмोрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рдоिрд▓ рдЬाрддे рд╣ैं। рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рдкрд░ рд╣िंрджी рдЧाрдЗрдб рднी рдоिрд▓рддे рд╣ैं।

Q6. рдХेрд░рд▓ рдШूрдордиे рдХा рдЦрд░्рдЪ рдХिрддрдиा рд╣ै?

A: 7 рджिрдиों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдЦрд░्рдЪ: ₹15,000 (рдмрдЬрдЯ) – ₹40,000+ (рд▓рдЧ्рдЬрд░ी)। Kerala tourist places рдоें рдмрдЬрдЯ рдШूрдордиा рднी рдЖрд╕ाрди рд╣ै।

Q7. рдХ्рдпा рдХेрд░рд▓ рдоें рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдХाрд░्рдб рдЪрд▓рддा рд╣ै?

A: рдмрдб़े рд╣ोрдЯрд▓, рдХोрдЪ्рдЪि, рддिрд░ुрд╡рдиंрддрдкुрд░рдо рдоें рд╣ाँ। рдЫोрдЯे рдЧाँрд╡ों рдоें рдирдХрджी рд░рдЦрдиा рдмेрд╣рддрд░ рд╣ै – рдЦाрд╕рдХрд░ рдХेрд░рд▓ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ों рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕।

Q8. рдХेрд░рд▓ рдоें рдХौрдирд╕े рдЬाрдирд╡рд░ рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓рддे рд╣ैं?

A: рдеेрдХ्рдХрдб़ी рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рд╕рдлाрд░ी рдФрд░ рд╕ाрдЗрд▓ेंрд╕ рд╡ैрд▓ी рдоें рдмाрдШ, рд╣ाрдеी, рдЧौрд░, рд▓ंрдЧूрд░, рдордХाрдХ, рд╕ाँрдк, рдФрд░ рдХрдИ рддिрддрд▓िрдпाँ।

Q9. рдХेрд░рд▓ рдХे рд▓िрдП рдкैрдХिंрдЧ рдЯिрдк्рд╕ рдХ्рдпा рд╣ै?

A: рдвीрд▓े рд╕ूрддी рдХрдкрдб़े, рд░ेрдирдХोрдЯ (рдоाрдирд╕ूрди рдоें), рд╕рдирд╕्рдХ्рд░ीрди, рдоॉрд╕्рдХिрдЯो рд░िрдкेрд▓ेंрдЯ, рдХрдо्рдлрд░्рдЯेрдмрд▓ рд╡ॉрдХिंрдЧ рдЬूрддे, рдФрд░ рд╕्рд╡िрдорд╕ूрдЯ (рдмीрдЪ рдХे рд▓िрдП)।

Q10. рдХ्рдпा рдХेрд░рд▓ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै?

A: рд╣ाँ, рдХेрд░рд▓ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓ рднाрд░рдд рдХे рд╕рдмрд╕े рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै। рд░ाрдд рдоें рднी рдорд╣िрд▓ाрдПँ рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдШूрдо рд╕рдХрддी рд╣ैं।


ЁЯФЧ Official Sources:

ЁЯФЧ рдЕрди्рдп рдкोрд╕्рдЯ:


⭐ рд╢ेрдпрд░ рдХрд░ें – рдпрд╣ рдЧाрдЗрдб рдЕрдкрдиे рджोрд╕्рддों рдХे рд╕ाрде Facebook, WhatsApp, Pinterest рдкрд░ рдЬрд░ूрд░ рд╢ेрдпрд░ рдХрд░ें।

© 2026 – рдкूрд░ी рдЧाрдЗрдб "рдХेрд░рд▓ рдХे 20 рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рдпрдЯрди рд╕्рдерд▓" (Kerala Tourist Places Hindi) | рд╕рднी рдЬाрдирдХाрд░ी рддाрдЬ़ा рдФрд░ рдк्рд░ाрдоाрдгिрдХ рд╣ै।

Comments

Popular posts from this blog

рднाрд░рдд рдХे 10 рд░рд╣рд╕्рдпрдордпी рд╕्рдеाрди | Ansuljhe Rahasya Bharat | 10 рднाрд░рддीрдп рдЪрдордд्рдХाрд░ рдЬिрди्рд╣ें рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рднी рдирд╣ीं рд╕рдордЭ рдкाрдП | рд░рд╣рд╕्рдпों рдХा рдХेंрдж्рд░

рднाрд░рдд рдХे рд░рд╣рд╕्рдпрдордпी рдЕрдШोрд░ी рд╕ाрдзрдиा рд╕्рдерд▓ | рд╢рд╡ рд╕ाрдзрдиा рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рдеाрди рдФрд░ рдЦрддрд░े | Top Aghori Sadhana Places in India | Secret Ritual Sites & Dangers - Guide

рдмाрдЧेрд╢्рд╡рд░ рдзाрдо рдоंрджिрд░ | Bageshwar Dham Temple | рд╕ंрдкूрд░्рдг рдЬाрдирдХाрд░ी, рдЕрдиुрд╖्рдаाрди рдФрд░ рд╕ंрдд рд╢्рд░ी рдзीрд░ेंрдж्рд░ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ी рдЬी рдХे рджिрд╡्рдп рдХाрд░्рдп